Nieuwe werkwijze transmurale zorg prostaatkanker

 
 
In het afgelopen jaar is een aantal vernieuwingen rondom transmurale prostaatzorg in een pilot getest bij 61 huisartsen in de regio Nijmegen/Boxmeer. De patiënten en huisartsen bleken zeer tevreden over de nieuwe werkwijze. Het bestuur van Juiste Zorg Juiste Plek, waar de pilot onder valt, heeft de vernieuwingen goedgekeurd. Daarom willen we deze nieuwe werkwijze nu graag regiobreed implementeren.

Aanleidingen voor pilot
De PSA-test voor vroegdetectie van prostaatkanker is controversieel. Door PSA-controles daalt weliswaar de kans om aan prostaatkanker te overlijden met 1 per 1000 mannen, maar bij veel meer mannen leidt de test tot overdiagnose en overbehandeling met impotentie en incontinentie als mogelijke nadelige gevolgen. Zowel de richtlijn voor urologen als de NHG richtlijn adviseren dan ook weloverwogen besluitvorming rond de PSA- test opdat de patiënt de voor- en nadelen kent. Er bestaat grote praktijkvariatie tussen huisartsen op het gebied van de PSA-bepaling en het is aannemelijk dat deze ook gepaard gaan met verschillen in informatievoorziening aan de patiënt.

Daarnaast  blijven veel patiënten na prostaatkankerbehandeling jarenlang terugkomen bij de uroloog voor PSA-controles, wat leidt tot overbelasting van de tweede lijn met wachtlijsten voor nieuwe prostaatkankerpatiënten als gevolg. Deze controles kunnen even goed of zelfs beter door de huisarts   worden uitgevoerd. Dit bespaart de patiënt en soms de familie een onnodige gang naar het ziekenhuis. Het gaat hierbij om gemiddeld hooguit 1 patiënt per normpraktijk.
Niet alle huisartsen zijn het eens met deze vorm van substitutie van zorg. Deze vorm van nazorg vindt plaats op facultatieve basis waarbij vooraf door de uroloog met de huisarts wordt overlegd.

Vernieuwingen
In het kader van “Juiste Zorg Juiste Plek” zijn drie voorstellen gedaan om de transmurale prostaatzorg te verbeteren over het gehele traject:

1. Bij een verzoek van uw patiënt voor een bepaling van de PSA  bieden we u een keuzehulp aan voor een weloverwogen beslissing om het PSA al dan niet te bepalen.

2. Als er is gekozen voor een PSA test kunt u een flowchart gebruiken met richtlijnen waaronder termijnen voor herhaaltesten (hoeft vaak niet jaarlijks) of verwijzen. Zodra de keuzehulp en de flowchart definitief zijn, bieden we u beide documenten aan. Vanaf dat moment kunt u daar direct mee aan de slag gaan. 
In schema: 
PSA boven de normaalwaarde voor de leeftijd: Verwijzen

PSA onder normaalwaarde voor de leeftijd: Interval herhalen PSA 
PSA<1,0: 8 jaar

PSA 1,0-2,0: 4 jaar
PSA>2,0: 2 jaar

3. Het 3e voorstel is om de nacontroles na een radicale prostatectomie bij de huisarts te gaan houden, mét duidelijke afspraken m.b.t. terugverwijzing naar de uroloog. Hierbij mag dan een dubbel consult gerekend worden als vervanging van het specialistenbezoek (NZA 2019). Patiënten ontvangen automatisch een oproep voor de bloedafname voor het PSA. Het is onze bedoeling dat dit in het 3e kwartaal geïmplementeerd is. 
Nogmaals: Niet alle huisartsen zijn het eens met deze vorm van substitutie van zorg. Deze vorm van nazorg vindt plaats op facultatieve basis waarbij vooraf door de uroloog met de huisarts wordt overlegd.

We hopen van harte dat u deze voorstellen omarmt. 
De nieuwe werkwijze zal ook geëvalueerd worden, o.a. met een tevredenheidonderzoek over de keuzehulp bij patiënten. 

Meer weten?
Interesse in de keuzehulp en/of deelname aan het tevredenheidsonderzoek ? Neem dan contact op met:

Rik Somford, uroloog CWZ: r.somford@cwz.nl
Julia van Tol-Geerdink, onderzoeker Radboudumc: julia.vantol-geerdink@radboudumc.nl
Marion Hendriks, projectcoördinator OCE Nijmegen: m.hendriks@cihn.nl